ഒരു കാലത്ത് തിയേറ്ററിലെ പോസ്റ്ററിൽ സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ മുഖം മാത്രം കണ്ടാൽ മതി, സിനിമയിലേക്ക് പ്രേക്ഷകർ ഒഴുകിയെത്തുമായിരുന്നു. വിടർന്ന കണ്ണുകളും വശ്യമായ ചിരിയും വേറിട്ട ശരീരഭാഷയും കൊണ്ട് തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയിൽ സ്വന്തമായൊരു ഇടം നേടിയ താരമായിരുന്നു അവർ.
ജീവിതം വെറും 35 വർഷം മാത്രം. സിനിമാ ജീവിതവും ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ വലിയ ഉയരങ്ങളിലെത്തി. എന്നാൽ ആ ചെറിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ നൂറുകണക്കിന് സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ സിനിമാ വിപണിയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന താരമായി മാറുകയും ചെയ്തു സിൽക്ക് സ്മിത.
മരണത്തിന് പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടിട്ടും സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ പേര് സിനിമാ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് മായാത്തത് അവരുടെ താരമൂല്യം എത്ര വലുതായിരുന്നുവെന്നതിന്റെ തെളിവാണ്.
വിജയലക്ഷ്മിയിൽ നിന്ന് സിൽക്ക് സ്മിതയിലേക്ക്
ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഏലൂരിന് സമീപമുള്ള സാധാരണ കുടുംബത്തിലാണ് വിജയലക്ഷ്മി ജനിച്ചത്. കുടുംബത്തിലെ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കാരണം ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ പഠനം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടിവന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടം തന്നെ വലിയ പ്രതിസന്ധികളിലൂടെയായിരുന്നു കടന്നുപോയത്.
കൗമാരകാലത്തെ വിവാഹവും അതിന് പിന്നാലെയുണ്ടായ ദുരനുഭവങ്ങളും അവരുടെ ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടിലാക്കി. ആ സാഹചര്യത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടന്ന് സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കണമെന്ന തീരുമാനമാണ് പിന്നീട് അവരെ മദ്രാസിലേക്ക് എത്തിച്ചത്.
സിനിമയായിരുന്നു ചെറുപ്പം മുതലുള്ള സ്വപ്നം. എന്നാൽ നടിയായി വെള്ളിത്തിരയിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് സിനിമാ സെറ്റുകളിൽ മറ്റൊരു ജോലിയായിരുന്നു വിജയലക്ഷ്മി ചെയ്തത്. ഒരു നടിയുടെ ടച്ച്-അപ്പ് ഗേളായി ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് അവർ സിനിമാ ലോകത്തെ അടുത്തറിഞ്ഞത്.
മുഖത്ത് മേക്കപ്പ് ചെയ്യുകയും താരങ്ങളെ അടുത്തുനിന്ന് കാണുകയും ചെയ്തിരുന്നെങ്കിലും, ഒരിക്കൽ ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ നിൽക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം അവരുടെ മനസ്സിൽ ശക്തമായിരുന്നു.
ഒരു കഥാപാത്രം ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു
മലയാള ചിത്രമായ ‘ഇണയെത്തേടി’യിലൂടെയാണ് സിനിമയിൽ പ്രവേശിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ തമിഴ് സിനിമയിലെ ‘വണ്ടിച്ചക്രം’ ആയിരുന്നു അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ വലിയ വഴിത്തിരിവ്.
ചിത്രത്തിൽ ‘സിൽക്ക്’ എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് വിജയലക്ഷ്മി അവതരിപ്പിച്ചത്. ആ കഥാപാത്രം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതോടെ ‘സിൽക്ക്’ എന്ന പേര് പിന്നീട് അവരുടെ സ്വന്തം പേരിന്റെ ഭാഗമായിത്തീർന്നു.
അങ്ങനെ വിജയലക്ഷ്മി ഇന്ത്യൻ സിനിമാ ചരിത്രത്തിൽ സിൽക്ക് സ്മിതയായി മാറി.
പിന്നീട് തിരിഞ്ഞുനോക്കേണ്ടി വന്നില്ല. മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി തുടങ്ങി വിവിധ ഭാഷകളിലായി നിരവധി സിനിമകളിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു. ഏകദേശം 17 വർഷത്തോളം നീണ്ട സിനിമാ ജീവിതത്തിൽ 450-ലേറെ ചിത്രങ്ങളിൽ സിൽക്ക് സ്മിത അഭിനയിച്ചതായി വിവിധ രേഖകളും റിപ്പോർട്ടുകളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഒരു ഗാനരംഗം പോലും സിനിമയുടെ ആകർഷണമായി
അക്കാലത്തെ സിനിമയിൽ സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ സാന്നിധ്യം തന്നെ ഒരു പ്രത്യേക വിപണിമൂല്യമായി മാറിയിരുന്നു.
നായകനും നായികയ്ക്കുമൊപ്പം ഒരു ഗാനരംഗത്തിൽ സിൽക്ക് സ്മിത പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് സിനിമയുടെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിലൊന്നായി മാറുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അവരുടെ നൃത്തവും മുഖഭാവങ്ങളും സ്ക്രീൻ പ്രസൻസും പ്രേക്ഷകരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി.
ശിവാജി ഗണേശൻ, കമൽ ഹാസൻ, രജനികാന്ത്, ചിരഞ്ജീവി തുടങ്ങി നിരവധി പ്രമുഖ താരങ്ങൾക്കൊപ്പവും അവർ അഭിനയിച്ചു.
ഒരു ഗാനരംഗത്തിൽ മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന താരമെന്ന പരിധിയിൽ നിന്ന് മാറി, സ്വന്തം സാന്നിധ്യം കൊണ്ട് ഒരു രംഗത്തെ തന്നെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാക്കാൻ സിൽക്ക് സ്മിതയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു.
ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ലഭിച്ചിരുന്ന പ്രതിഫലവും അവരുടെ താരമൂല്യത്തിന്റെ സൂചനയായിരുന്നു. ചില മുൻനിര നായികാനായകന്മാർക്ക് ലഭിച്ചിരുന്ന പ്രതിഫലത്തോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന തുകകൾ സിൽക്ക് സ്മിതയ്ക്കും ലഭിച്ചിരുന്നുവെന്ന് സിനിമാ മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ പറയപ്പെടുന്നു.
ഗ്ലാമറിനപ്പുറം മറ്റൊരു സിൽക്ക് സ്മിത
സിനിമ സിൽക്ക് സ്മിതയ്ക്ക് പ്രശസ്തിയും പണവും നൽകി. എന്നാൽ അവർ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന ജീവിതം അതായിരുന്നില്ലെന്ന് അടുത്തറിയാവുന്നവരുടെ ഓർമ്മകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.
ഗ്ലാമർ വേഷങ്ങൾക്കപ്പുറം അഭിനയപ്രാധാന്യമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾ ചെയ്യണമെന്ന ആഗ്രഹവും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. വിവാഹം കഴിച്ച് കുടുംബജീവിതം നയിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹവും അവർ പലരോടും പങ്കുവെച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഓർമ്മകൾ.
എന്നാൽ സിനിമ അവരെ പ്രധാനമായും ഗ്ലാമർ കഥാപാത്രങ്ങളിലേക്കും ഗാനരംഗങ്ങളിലേക്കുമാണ് വീണ്ടും വീണ്ടും എത്തിച്ചത്.
പുറത്ത് നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന താരജീവിതം. എന്നാൽ അതിന് പിന്നിൽ വ്യക്തിപരമായ വേദനകളും ഏകാന്തതയും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പിന്നീട് പുറത്തുവന്ന നിരവധി ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ പറയുന്നു.
മധുപാലിനോട് പറഞ്ഞ ആ വാക്കുകൾ
സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായ ഓർമ്മകളിലൊന്നാണ് നടനും സംവിധായകനുമായ മധുപാലുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്.
‘പള്ളിവാതുക്കൽ തൊമ്മിച്ചൻ’ എന്ന സിനിമയിൽ സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ കഴുത്തിൽ താലി കെട്ടുന്ന രംഗമുണ്ടായിരുന്നു. സിനിമയിലെ ഒരു രംഗം മാത്രമായിരുന്നെങ്കിലും ആ രംഗം സിൽക്കിനെ സംബന്ധിച്ച് വളരെ വികാരനിർഭരമായിരുന്നുവെന്നാണ് മധുപാൽ പിന്നീട് ഓർത്തെടുത്തത്.
ഷൂട്ടിംഗ് കഴിഞ്ഞ ശേഷം കാറിൽ കയറുന്നതിന് മുമ്പ് സിൽക്ക് സ്മിത മധുപാലിന്റെ അടുത്തെത്തി. സിനിമയിലാണെങ്കിലും ഒരു വിവാഹരംഗത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിൽ വലിയ സന്തോഷമുണ്ടെന്ന് അവർ പറഞ്ഞതായി മധുപാൽ ഓർത്തിട്ടുണ്ട്.
അവരുടെ ഉള്ളിലെ കുടുംബജീവിതത്തോടുള്ള ആഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ സൂചനയായി ആ ഓർമ്മ പിന്നീട് പലപ്പോഴും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു.
പുറമേ കാണുന്ന ഗ്ലാമർ താരചിത്രത്തിനപ്പുറം ആത്മാർത്ഥതയുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു സിൽക്ക് സ്മിതയെന്ന് മധുപാൽ പറഞ്ഞിട്ടുമുണ്ട്.
പ്രശസ്തിക്കൊപ്പം വന്ന വഞ്ചനകളും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളും
സിനിമയിലൂടെ വലിയ തുക സമ്പാദിച്ചെങ്കിലും പണം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലും മനുഷ്യരെ തിരിച്ചറിയുന്നതിലും സിൽക്ക് സ്മിതയ്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകളെക്കുറിച്ച് പല ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളും പിന്നീട് പുറത്തുവന്നു.
വിശ്വസിച്ചവരിൽ നിന്ന് വഞ്ചന നേരിട്ടുവെന്നും സ്വത്തും പണവും നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്നും പറയുന്ന നിരവധി കഥകൾ സിൽക്കിന്റെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രചരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ്വന്തമായി സിനിമ നിർമിക്കാനുള്ള ശ്രമവും അവർ നടത്തി. എന്നാൽ നിർമാണരംഗത്തെ പരീക്ഷണങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ച വിജയം നേടാതെ പോയത് സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് കാരണമായതായി വിവിധ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പറയുന്നു.
സിനിമാ ജീവിതത്തിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ നിന്നിരുന്ന താരത്തിന് വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളും സാമ്പത്തിക നഷ്ടങ്ങളും ഒരേസമയം നേരിടേണ്ടിവന്നു.
അനുരാധയുടെ ഓർമ്മയിൽ ഒരു വേദന
സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളിൽ ഒരാളായ നടി അനുരാധ പങ്കുവെച്ച ഓർമ്മകൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏകാന്തതയെക്കുറിച്ച് പല ചർച്ചകൾക്കും വഴിയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മരണത്തിന് മുൻപുള്ള രാത്രിയിൽ സിൽക്ക് അനുരാധയെ ഫോണിൽ വിളിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് വരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടതായി പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ സമയം വൈകിയതിനാൽ അടുത്ത ദിവസം വരാമെന്ന് പറഞ്ഞാണ് ഫോൺ സംഭാഷണം അവസാനിച്ചത്.
അടുത്ത ദിവസം എത്തിയ വാർത്ത സിൽക്കിന്റെ മരണമായിരുന്നു.
ആ രാത്രി തന്നെ സുഹൃത്തിനരികിലേക്ക് പോയിരുന്നെങ്കിൽ എന്തെങ്കിലും മാറ്റമുണ്ടാകുമായിരുന്നോ എന്ന ചിന്ത പിന്നീട് അനുരാധയെ വേദനിപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ പറയുന്നത്.
സിനിമയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആരാധകരുടെ സ്നേഹം നേടിയിരുന്ന താരത്തിന് ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ നിമിഷങ്ങളിൽ ആശ്രയിക്കാൻ വളരെ കുറച്ച് ആളുകൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ എന്നതാണ് ഈ ഓർമ്മകളിലെ ഏറ്റവും വേദനാജനകമായ ഭാഗം.
1996 സെപ്റ്റംബർ 23: അപ്രതീക്ഷിതമായ അന്ത്യം
1996 സെപ്റ്റംബർ 23-ന് ചെന്നൈയിലെ കോടമ്പാക്കത്തുള്ള വസതിയിൽ സിൽക്ക് സ്മിതയെ മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി. അന്ന് അവർക്ക് 35 വയസ്സായിരുന്നു.
അവരുടെ മരണത്തെ ഔദ്യോഗികമായി ആത്മഹത്യയായി രേഖപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും, പിന്നീട് വർഷങ്ങളോളം മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പലവിധ ചർച്ചകളും സംശയങ്ങളും ഉയർന്നു.
വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ, മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ച് പല അഭിപ്രായങ്ങളും പുറത്തുവന്നെങ്കിലും, മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ച സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ഒരേ രീതിയിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഉത്തരമില്ല.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ മരണം ഇന്നും സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി തുടരുന്നു.
മരണശേഷം വീണ്ടും ജനിച്ച താരചിത്രം
സിൽക്ക് സ്മിത ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് അവരുടെ ശരീരസൗന്ദര്യവും ഗ്ലാമർ വേഷങ്ങളും ഗാനരംഗങ്ങളുമായിരുന്നു പൊതുചർച്ചകളിൽ കൂടുതലായി നിറഞ്ഞിരുന്നത്.
എന്നാൽ മരണശേഷം അവരുടെ ജീവിതത്തെ മറ്റൊരു കണ്ണിലൂടെ കാണാൻ തുടങ്ങി.
ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് സിനിമയിലെത്തി, പരിമിതമായ വിദ്യാഭ്യാസ സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വളർന്ന്, പല ഭാഷകളിലായി അഭിനയിച്ച്, ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ വലിയ താരമായി മാറിയ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ജീവിതമായിരുന്നു അത്.
പിന്നീട് പുസ്തകങ്ങളിലും ഡോക്യുമെന്ററികളിലും സിനിമകളിലും സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ ജീവിതം വീണ്ടും ചർച്ചയായി.
2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിന്ദി ചിത്രം ‘ദി ഡേർട്ടി പിക്ചർ’ സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ചിത്രം അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ കൃത്യമായ ജീവചരിത്രമല്ലെന്ന് പ്രത്യേകം ഓർക്കേണ്ടതാണ്.
ഇന്നും മായാത്ത പേര്
സിൽക്ക് സ്മിതയെ വെറും ‘ഗ്ലാമർ താരം’ എന്ന വിശേഷണത്തിൽ മാത്രം ഒതുക്കാനാകുമോ എന്ന ചോദ്യം ഇന്നും ഉയരുന്നുണ്ട്.
കാരണം, ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ സിനിമയുടെ പ്രചാരണത്തെയും പ്രേക്ഷകശ്രദ്ധയെയും വിപണിമൂല്യത്തെയും സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ താരമായിരുന്നു അവർ.
വെള്ളിത്തിരയിൽ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടപ്പോൾ പ്രേക്ഷകർ ശ്രദ്ധിച്ചു. ഒരു ഗാനരംഗത്തിൽ വന്നാലും ആ രംഗം ഓർമയിൽ നിൽക്കുമായിരുന്നു. ജീവിതത്തിൽ നേരിട്ട വേദനകൾക്കിടയിലും സ്വന്തം പേരിൽ ഒരു താരലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു.
35 വർഷം മാത്രം നീണ്ട ജീവിതം. അതിൽ ഏകദേശം 17 വർഷം സിനിമയ്ക്കായി മാറ്റിവെച്ച കാലം. നൂറുകണക്കിന് സിനിമകൾ. അനവധി ആരാധകർ. വലിയ പ്രശസ്തി. അതിനൊപ്പം വ്യക്തിപരമായ പോരാട്ടങ്ങളും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളും ഏകാന്തതയും.
കാലം മുന്നോട്ടുപോയെങ്കിലും സിൽക്ക് സ്മിതയുടെ പേര് പിന്നിലായില്ല.
അവർ വിടപറഞ്ഞിട്ട് മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിടുമ്പോഴും, തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തെ ഓർമിപ്പിക്കുന്ന മുഖമായി സിൽക്ക് സ്മിത ഇന്നും പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ തുടരുന്നു.
അത് ഒരു ഗ്ലാമർ താരത്തിന്റെ കഥ മാത്രമല്ല. ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് സ്വന്തം പേരിൽ ഒരു സാമ്രാജ്യം സൃഷ്ടിച്ച ഒരു സ്ത്രീയുടെ ജീവിതകഥ കൂടിയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് സിൽക്ക് സ്മിത ഇന്നും സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ മറക്കാനാകാത്ത അധ്യായമായി തുടരുന്നത്.
